1 – 3 juni 2024

‘Goh, ja, het is hier mooi… Maar mócht de zon schijnen, dan zou het nog veel mooier zijn.’

Het is met stip het meest gebruikte zinnetje aan boord denk ik. Aan de westkust van Schotland is zon een toverwoord. En voor vandaag zie ik er op mijn weer app een heel klein beetje, zo ergens tussen vijf en zes…

Ten westen van de zuidelijke arm van Mull ligt het eiland Iona, een eiland dat een grote rol speelde in de bekering tot het Christendom van Schotland. Van die tijd, de zesde eeuw, bleef niet veel over omdat de Vikingen het meer dan eens lelijk geplunderd en platgebrand hebben. De abdij dateert van veel later en is een toeristische klepper. Maar wij laten al die heiligheid links, of beter aan bakboord liggen als we de Sound of Iona doorvaren.

Omdat het hier flink kan stromen zijn we pas van onze mooie ankerplek vertrokken met stroom mee. Het is al laat in de namiddag en we plannen een bescheiden tochtje van zo’n 15 mijl naar een ankerplaats tussen de eilanden Gometra en Ulva.

Maar op onze weg ligt Staffa, een wel heel bijzonder vulkanisch eiland dat je door het wisselvallige weer vaker niet dan wel van dichtbij kan bewonderen.

Nog even lijkt het erop dat wolken de pret toch gaan bederven maar hoera, ze lossen wonderwel op, en als we vlakbij zijn kleurt de inmiddels al lage zon de unieke zeshoekige basaltformaties goudgeel.

Nee, ankeren doen we niet en de beroemde Fingal’s Cave bezoeken ook niet, en nee, het gelijknamige muziekstuk van Mendelssohn heb ik evenmin opgezet. We varen gewoon traag langs dit natuurwonder tot zo dicht als we durven. En drijven hier even helemaal alleen en in volslagen stilte…

Een dag later is het weer helemaal omgeslagen en ondervinden we aan den lijve wat het Schotse woord dreich betekent. In 2019 werd het tot meest iconische Schotse woord verkozen en betekent eigenlijk saai, langdradig en traag. Toegepast op het weer wordt dat dan miezerig, mistig, druilerig, motregenachtig, somber. En zo komen we op een very dreich Sunday aan in Tobermory waar we een mooring oppikken. Wie water en elektriciteit wil, kan ook in het haventje gaan liggen, waarvoor je dan het dubbele neertelt, zo’n 40£ ongeveer.

Wat je ook leest over de geschiedenis van Schotland, één begrip komt steevast terug en dat zijn The Clearances, wat zoveel betekent als ‘de ontruiming’. Omdat halfweg de achttiende eeuw grootschalige schapenteelt de oplossing zou zijn voor de toegenomen behoefte aan voedsel en kleding, moesten mensen in de Highlands wijken voor schapen. Men wilde ook af van de nogal eigengereide clans, de traditionele samenlevingsvorm toen. Deze gedwongen en vaak ook gewelddadige emigratie is een dieptepunt in de Schotse geschiedenis. Velen trokken naar Canada of zelfs Australië, de achterblijvers werden naar de kust verjaagd om er te werken in de visserij of de verwerking van zeewier tot soda. Omdat The British Fisheries Society in huisvesting voorzag, groeide Tobermory uit tot het stadje dat het nu is. Of die huizen toen ook al in vrolijke kleuren waren geschilderd weet ik niet, en waarom dat zo is ook niet. Misschien als tegengewicht voor overvloedig dreich weer? 

Tobermory ligt er uitgestorven bij. De winkeltjes zijn gesloten, enkel de distillery is open, de regen drupt van de bontgekleurde gevels en van de kappen van onze zeiljassen als we een ommetje maken langs Main Street.

Maar als de volgende dag het weer opnieuw compleet is omgeslagen, de hemel staalblauw kleurt en de zon schijnt, ben ik niet helemaal zeker van wat ik verkies.

Want ja, de zuurstokkleurtjes van de gevels stralen nu wel vrolijk, maar plots zijn daar ook de horden toeristen… Ze stromen van de tenders van een cruiseboot, stappen massaal uit bussen en auto’s of komen per fiets. Om zich vervolgens als een druk en kleurig lint langs de kleurige geveltjes te slingeren…

We verkiezen de rust van het water en ontvluchten de drukte, laten Tobermory en Mull achter ons en zetten koers langs de kaap van Ardnamurchan, in de richting van The Little Isles…